ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Επενδυτής, επιχειρηματίας και “φιλάνθρωπος”. “Ο μάγος της Ομάχα”, έχει δημιουργήσει μια τεράστια περιουσία, κυρίως μέσω της εταιρίας Berkshire Hathaway, στην οποία είναι μεγαλομέτοχος και διευθύνων σύμβουλος. Με καθαρή προσωπική περιουσία ύψους 42 δισ. δολαρίων, είναι κατά Forbes το δεύτερο πλουσιότερο άτομο στον κόσμο, πίσω μόνο από τον ιδρυτή της Microsoft και καλό του φίλο, Bill Gates. Ηρθε δριμύτερος στην επικαιρότητα τον περασμένο Ιούνιο όταν δεσμεύτηκε να χαρίσει ολόκληρη την περιουσία του σε φιλανθρωπίες, με το 85% να πηγαίνει στο ίδρυμα Bill and Melinda Gates.

Παρά τα αμύθητα πλούτη του, ο Buffett είναι διάσημος για τον λιτό και απέριττο τρόπο ζωής του. Όταν αποφάσισε να δαπανήσει 6,7 εκατ. δολάρια από τα κεφάλαια της Berkshire για ένα εταιρικό τζετ το 1989, σε μια έξαρση αυτοσαρκασμού, το ονόμασε “Ο αδικαιολόγητος” λόγω της έντονης κριτικής που είχε ασκήσει στο παρελθόν για τέτοιες αγορές από άλλους CEO’s. Συνεχίζει να ζει στο ίδιο σπίτι στη Ομάχα που είχε αγοράσει το 1958 έναντι 31.500 δολαρίων, ενώ παντρεύτηκε πρόσφατα τη σερβιτόρα που τον εξυπηρετούσε στο μόνιμο στέκι του για φαγητό. Ο μισθός που έχει ορίσει για τον εαυτό του, στα 100.000 δολάρια ετησίως, είναι αστείος σε σχέση με το μέσο όρο των 9 εκατ. δολαρίων που λαμβάνουν στις αμερικανικές εταιρίες.

Ο Warren Buffett αντρώθηκε κυριολεκτικά μέσα στη χρηματιστηριακή εταιρία του πατέρα του, Howard, και φέρεται να απομνημονεύει ολόκληρο το ταμπλώ, τους τίτλους και τις τιμές, στην ηλικία των 8 ετών. Το 1943, στην ηλικία των 13, ο Buffett συμπλήρωσε το πρώτο του έντυπο για επιστροφή φόρου, αφαιρώντας το ποδήλατό του από τον “ισολογισμό” ως “λειτουργική δαπάνη”. Η πρώτη του μετοχή ήταν της Cities Services, στην τιμή των 38 δολαρίων. Τις πούλησε όταν πήγαν στα 40, για να τις δει να εκτινάσσονται στα 200 δολάρια λίγα χρόνια αργότερα. Αυτό του έμαθε τη σημασία της μακροπρόθεσμης επένδυσης σε καλές εταιρίες.

Τον Ιούνιο του 2006, ο Buffett ανακοίνωσε το σχέδιό του να διαθέσει 10 εκατ. μετοχές της Berkshire (αξίας περίπου 30,7 δισ. δολαρίων) στο ίδρυμα Bill & Melinda Gates, στο οποίο αποτελεί μέλος, αν και δεν σκοπεύει να εμπλακεί ενεργά στη διαχείρισή του. Επίσης, ανακοίνωσε τη διάθεση μετοχών αξίας 6,7 δισ. δολ. στο ίδρυμα Suzan Thompson Buffett και σε άλλα ιδρύματα, τα οποία διαχειρίζονται τα τρια παιδιά του. Στο ίδρυμα αυτό κατέληξε και η περιουσία της γυναίκας του, ύψους 2,6 δισ. δολαρίων, όταν αυτή απεβίωσε το 2004.

Συνεπώς, τα παιδιά του δεν έχουν να λαμβάνουν μεγάλο μερίδιο από την προσωπική του περιουσία, σε μια πράξη συμβατή με δηλώσεις που έχει κάνει στο παρελθόν, όπου εναντιώνεται στην μεταφορά του πλούτου από τη μια γενιά στην άλλη. Κάποτε είχε πει: “Θέλω να δώσω στα παιδιά μου αρκετά ώστε να αισθάνονται ότι μπορούν να κάνουν τα πάντα, αλλά όχι τόσα πολλά ώστε να μπορούν να μην κάνουν και τίποτα”. Όταν ο γιος του, Howard, είπε στον πατέρα του ότι ήθελε να αγοράσει ένα ράντσο, ο Buffett προσφέρθηκε να βοηθήσει, αλλά με τους ίδιους όρους που θα πρόσφερε σε έναν συνέταιρο. Του είπε ότι θα αγόραζε ο ίδιος το ράντσο και θα του το νοίκιαζε. Ο γιος του δέχτηκε.

Σε γενικές γραμμές, οι ομιλίες του είναι διάσημες για το ευχάριστο μείγμα επιχειρηματικού ορθολογισμού με εξαιρετικό χιούμορ. Κάθε χρόνο, ο Buffett απευθύνεται στην ετήσια γενική συνέλευση των μετόχων της Berkshire στην Ομάχα, με την εκδήλωση να προσελκύει πάνω από 20.000 επισκέπτες τόσο από τις ΗΠΑ, όσο και από το εξωτερικό, δικαιολογώντας το παρατσούκλι “Το Γούντστοκ του καπιταλισμού”. Πολλές δηλώσεις του έχουν μείνει στην ιστορία για τον μοναδικό τρόπο με τον οποίο περνάει το μήνυμα που θέλει με χιούμορ. Βασικό επενδυτικό μοτό του είναι το: “Κανόνας Νο 1: Ποτέ μην χάνετε χρήματα. Κανόνας Νο 2: Ποτέ μην ξεχνάτε τον κανόνα Νο 1”.

Σίγουρα τα περισσότερα από αυτά που αναφέρει ο W. Buffett, είναι φράσεις που διάβασε, ειπωμένες από άλλους, όμως ο ίδιος τις έκανε πράξη, τις εφάρμοσε και αυτό είναι που μετράει.

Δεν είναι αναγκαίο να ακολουθεί κάποιος την φιλοσοφία του Baffett, είναι όμως ανόητο να προσπερνάς αδιάφορά ή να μην σέβεσαι την άποψη του, αγνοώντας την τεράστια εμπειρία του.

Ας δουμε κάποιες από αυτές τις απόψεις από το “Το Γούντστοκ του καπιταλισμού”.

> Μην εξαρτάσαι από ένα εισόδημα. Κάνε επενδύσεις για να δημιουργήσεις 1-2-3-πηγές.

> Αν αγοράσεις πράγματα που δεν χρειάζεσαι, σύντομα θα πουλήσεις πράγματα που χρειάζεσαι.

> Μην αποταμιεύεις ότι έχει μείνει μετά τις δαπάνες, αλλά ξόδεψε ότι έχει απομείνει μετά την αποταμίευση.

> Ποτέ μην δοκιμάζεις το βάθος ενός ποταμού και με τα δύο πόδια. Ποτέ μην βάζεις όλα τα αυγά σε ένα καλάθι.

> Η τιμιότητα είναι ένα πολύ ακριβό δώρο. Μην το περιμένεις από φτηνούς ανθρώπους

> Είναι πολύ καλύτερο να αγοράσετε μία υπέροχη εταιρεία σε μια δίκαιη τιμή από μια δίκαιη εταιρεία σε μια υπέροχη τιμή

>  Κάποιος κάθεται στη σκιά σήμερα, επειδή κάποιος άλλος φύτεψε ένα δέντρο εδώ και πολύ καιρό

> Δεν χρειάζεται να είσαι πυρηνικός επιστήμονας. Η επένδυση δεν είναι το παιχνίδι όπου ο πολύ έξυπνος κερδίζει τον λιγότερο έξυπνο.

>  Για να επενδύσεις με επιτυχία, δεν χρειάζεται να γνωρίζεις από beta, αποτελεσματικές αγορές, σύγχρονη θεωρία χαρτοφυλακίου ή αποτίμηση δικαιωμάτων προαίρεσης. Αυτό, βέβαια, δεν είναι η επικρατούσα άποψη στις οικονομικές σχολές. Κατά την άποψή μου, όποιος μελετάει τις επενδύσεις χρειάζεται μόνο δύο κύκλους μαθημάτων να μάθει καλά: Πώς να αξιολογεί μια επιχείρηση και πώς να σκέφτεται σχετικά με τις τιμές της αγοράς.

> Δεν έχει σημασία πόσο μεγάλο ταλέντο έχεις ή πόσο πολύ προσπαθείς. Ορισμένα πράγματα απλά χρειάζονται τον χρόνο τους. Δεν μπορείς να γεννήσεις ένα μωρό σε ένα μήνα με το να πάρεις εννέα έγκυες γυναίκες.

> Μια contrarian προσέγγιση είναι εξίσου ανόητη ως στρατηγική, όσο και να ακολουθούμε συνέχεια αυτό που κάνει το πλήθος. Αυτό που χρειάζεται είναι η δικιά μας σκέψη, όχι να παρακολουθούμε τους άλλους. Δυστυχώς, οι περισσότεροι θα προτιμούσαν να πεθάνουν παρά να σκεφτούν. Πολλοί το κάνουν.

> Έχω υποσχεθεί στους μετόχους, τους οργανισμούς αξιολόγησης και στον εαυτό μου, υπό την διεύθυνση μου η Berkshire να έχει πάντα επαρκή διαθέσιμα. Δεν θα άλλαζα τον ύπνο μου, ακόμη και μια νύχτα, για την πιθανότητα επιπλέον κερδών.

> Το καλύτερο πράγμα που μπορεί να μας συμβεί, είναι όταν μια σπουδαία εταιρεία μπαίνει προσωρινά σε μπελάδες. Θέλουμε να τους αγοράσουμε την περίοδο που βρίσκονται στο κρεβάτι του χειρουργείου.

> Τίποτα δεν καταπραΰνει τον ορθολογισμό, όσο τα πολλά χρήματα που έχουν αποκτηθεί αβίαστα. Μετά από αυτή την μεθυστική εμπειρία, συνήθως λογικοί άνθρωποι παρασύρονται σε απερίσκεπτες ενέργειες.

> Εάν δεν είστε πρόθυμοι να αγοράσετε μια μετοχή για τα επόμενα δέκα χρόνια, μην σκεφτείτε να την αποκτήσετε ούτε για δέκα λεπτά.

>Προσπαθώ να αγοράσω μετοχές σε επιχειρήσεις τόσο θαυμάσιες που ακόμα και ένας ηλίθιος μπορεί να τις διοικήσει. Αργά ή γρήγορα, κάποιος θα βρεθεί.

> Προσπάθησε να είσαι φοβισμένος όταν οι άλλοι είναι άπληστοι και άπληστος μόνο όταν οι άλλοι φοβούνται.

> Ο Isaac Newton ήταν μία μεγαλοφυΐα. Αλλά το ταλέντο του δεν επεκτάθηκε στις επενδύσεις: Έχασε μια περιουσία στην φούσκα της Νότιας Θάλασσας. Όπως είπε ο ίδιος αργότερα “Μπορώ να υπολογίσω την κίνηση των άστρων, αλλά όχι τη τρέλα των ανθρώπων”

> Ο Ben Graham μου δίδαξε ότι «τιμή είναι αυτό που πληρώνεις. Αξία είναι αυτό που παίρνεις».

> Ο χρόνος είναι ο φίλος μιας υπέροχης επιχείρησης και ο εχθρός της μετριότητας.

> Η Wall Street είναι το μόνο μέρος που οι άνθρωποι οδηγούν Rolls-Royce για να πάρουν συμβουλές από εκείνους που παίρνουν το μετρό.

> Αν όλο το παιχνίδι είχε να κάνει με το τι έγινε στο παρελθόν, τότε οι πιο πλούσιοι άνθρωποι θα ήταν βιβλιοθηκάριοι.

> Ο πιο χαζός λόγος να αγοράσεις μια μετοχή είναι επειδή ανεβαίνει.

>Το ρίσκο προέρχεται από το να μην ξέρεις τι κάνεις.

> Κανόνας Νο 1: ποτέ μην χάσεις χρήματα. Κανόνας Νο. 2: μην ξεχνάς τον κανόνα Νο 1

> Κράτησε τα πράγματα απλά και να μην αλλάζεις τα όρια. Όποιος σου υποσχεθεί γρήγορα κέρδη, απάντησε μ’ ένα γρήγορο «όχι».

– Έμαθα πολλά από το βιβλίο The Intelligent Investor, το οποίο αγόρασα το 1949. Η ζωή μου άλλαξε με αυτήν την αγορά. Από όλες τις επενδύσεις που έχω κάνει ποτέ, αυτή ήταν η καλύτερη.

***

“Ολόκληρη η παγκόσμια οικονομία βασίζεται στην προμήθεια αγαθών για να ικανοποιηθούν τα καπρίτσια του 2% του πληθυσμού της γης.” Bill Bryson, 1951, Αμερικανός συγγραφέας

“Για να είναι κανείς αρκετά έξυπνος και να πάρει όλα τα λεφτά, πρέπει πρώτα να είναι αρκετά βλάκας για να τα θέλει.” G. K. Chesterton, 1874–1936, Άγγλος συγγραφέας & κριτικός.

“Εγκληματίας είναι κάποιος με αρπακτικά ένστικτα που δεν έχει αρκετό κεφάλαιο για να ιδρύσει μια ανώνυμη εταιρεία.” Howard Scott, 1926-, Αμερικανός συγγραφέας

“Λυπηθείτε τους πλούσιους: αν φυλάνε τα λεφτά τους θεωρούνται φιλάργυροι, αν τα σπαταλούν για τον εαυτό τους, εγωιστές, και αν τα μοιράζουν στους φτωχούς, ηλίθιοι.”  André Prévot, 1910-, Γάλλος διανοούμενος

“Απόκτησε κοινωνική θέση και πλούτη, αν είναι δυνατόν, με χάρη. Αν αυτό δεν γίνεται, τότε απόκτησε κοινωνική θέση και πλούτη, με κάθε τρόπο.” Alexander Pope, 1688-1744, Βρετανός ποιητής